Beschermingsmethode
Voorjaarsvallen (selectief)
Situationeel / controversieelSelectieve vallen in maart–juni vangen koninginnen vóór ze een nest stichten, maar het netto-effect is omstreden.
Hoe het werkt
Vlaams Bijeninstituut ontwikkelde een selectieve val met een conische ingang van 8,5 mm — groot genoeg voor een Aziatische hoornaar maar te klein voor de Europese hoornaar. Zijopeningen laten kleinere inheemse insecten ontsnappen. In voorjaar 2024 ving het Vlaamse netwerk bijna 4.000 koninginnen. Tegelijk raadt Natuurpunt het breed inzetten van vallen sterk af. Onderzoek door onder meer INBO en Provincie Antwerpen toont aan dat ook "selectieve" droge vallen nog veel bijvangst hebben — soms slechts 1–4 op 100 gevangen insecten een Aziatische hoornaar. En door natuurlijke mortaliteit overleeft 90–99% van de jonge koninginnen het voorjaar sowieso niet. Mogelijk verhoogt het wegvangen van enkele koninginnen zelfs de slaagkans van de overblijvers door verminderde onderlinge concurrentie (queen usurpation). Conclusie: kan werken bij gericht gebruik rondom imkerstanden in het voorjaar met dagelijkse controle; brede inzet in tuinen wordt afgeraden.
Praktische toepassing
- Plaats vallen alleen half maart tot half juni
- Controleer dagelijks om bijvangst levend vrij te laten
- Gebruik selectieve vallen met de juiste openingsmaat
- Registreer vangsten via INBO MijnTuinlab voor monitoring
Voordelen
- Voorkomt mogelijk nestvorming dicht bij jouw stand
- Goedkoop en makkelijk te plaatsen
- Draagt bij aan landelijke monitoring
Nadelen
- Substantiële bijvangst van inheemse insecten, ook bij "selectieve" vallen
- Effect op populatieniveau onzeker — natuurlijke koninginnenmortaliteit is al 90–99%
- Wordt afgeraden door Natuurpunt en (delen van) IVN
- Niet selectief buiten het voorjaarsseizoen
Bronnen